Otomatik Sigortalar Nedir?

Otomatik sigortalar, elektrik devrelerinde aşırı akım ve kısa devre durumlarında hattı milisaniyeler içinde açarak kabloları ve cihazları koruyan modüler koruma elemanlarıdır. Konut, ofis, mağaza ve endüstriyel tesislerde enerji sürekliliğini ve can güvenliğini sağlamak için anahtar role üstlenir.

Çalışma Prensibi ve Temel Kavramlar

Aşırı akımda ısıl mekanizma devreyi gecikmeli olarak açar, kısa devrede manyetik mekanizma anlık açma yapar. Anma akımı, cihazın sürekli taşıyabildiği akımı; kesme kapasitesi ise kısa devre anında güvenle kesebildiği azami akımı ifade eder. Tek faz devrelerde 1P veya 1P+N, üç faz devrelerde 3P ya da 3P+N yapı tercih edilir. B, C ve D karakteristikleri yükün kalkış akımına göre seçilir; ev ve ofis devrelerinde çoğunlukla B veya C karakteristiği kullanılır.

Kullanım Alanları

Aydınlatma, priz, klima, kombi, motor ve pano alt dağıtım devreleri otomatik sigortalarla ayrı ayrı korunur. Bu sayede arıza anında yalnızca ilgili hat devre dışı kalır, diğer bölgelerde enerji devam eder. Üretim hatlarında, atölyelerde ve ticari mutfaklarda doğru karakteristiğe sahip cihaz seçimi ekipman ömrünü ve işletme sürekliliğini artırır.

Avantajları

Modüler DIN raya oturan yapıları sayesinde montajları hızlı ve düzenlidir. Yüksek kesme kapasiteli modeller kısa devrede selektif korumayı destekler ve üst kademedeki ana şalterin gereksiz açmasını önler. Kompakt ölçüler, etiketlenebilir ön yüz ve güvenli klemens tasarımı bakım süreçlerini hızlandırır. Uygun seçildiğinde enerji kaybını artırmadan güvenlik seviyesini yükseltir.

Seçim Kriterleri

Devre yüküne göre anma akımı doğru belirlenmelidir; kablo kesiti ve hat uzunluğu bu seçimde belirleyicidir. Kısa devre akımının yüksek olabileceği noktalar için uygun kA kesme kapasitesi seçilmelidir. Yük karakterine göre B, C veya D eğrisi tercih edilmelidir. Faz sayısı, besleme tipi ve 220v tek faz ya da üç faz sistemle uyum kontrol edilmelidir. Nemli, tozlu sahalar için IP koruması ve uygun pano seçimi önemlidir. Kaçak akım korumasının gerektiği devrelerde RCBO kullanılarak tek modülde kaçak akım ve aşırı akım koruması birleştirilebilir.

Kurulum ve Bakım Notları

Montaj yetkin bir elektrik teknisyeni tarafından yapılmalı, tork değerleri üretici tavsiyesine göre uygulanmalıdır. Hat ve nötr bağlantıları doğru yönlendirilmelidir. Selektivite için alt ve üst kademeler arasında akım ve zaman koordinasyonu kurulmalıdır. Periyodik kontrollerde ısınma izi, gevşek klemens ve izolasyon hasarı takip edilmelidir.